Expositie | ‘Over Leven’

Het oorlogsverleden van Jan Tolkamp door de ogen van kunstenares Marijke van Dijk

Het Nationaal Onderduikmuseum presenteert de bijzondere expositie ‘Over Leven’ in de Marktkamer. De tentoonstelling vertelt het aangrijpende verhaal van Aaltenaar Jan Tolkamp, die als dwangarbeider diverse concentratiekampen overleefde. Zijn memoires zijn door kunstenares Marijke van Dijk vertaald naar een uniek kunstproject.

Jan Tolkamp werd op 30 januari 1944 opgepakt tijdens de razzia op de kerken in Aalten. Hij overleefde Kamp Amersfoort en de verschrikkingen in Nazi-Duitsland, waaronder de kampen Husum-Schwesing, Neuengamme en Ravensbrück. Op latere leeftijd voerde hij intensieve gesprekken over deze sporen uit het verleden met Marijke van Dijk.

Een zandkorrel in de woestijn van leed

De gesprekken en de indrukwekkende memoires van Tolkamp leidden in 2010 tot een handgedrukte, gelimiteerde editie van het kunstboek ‘Over Leven’. De expositie toont dit kunstboek — waarvan een exemplaar door de familie aan het museum is geschonken — samen met de originele kunstwerken en de rauwe, persoonlijke teksten van Tolkamp. Zoals Van Dijk het omschrijft: "Het is zijn verhaal, uniek maar ook weer niet, want er zijn veel te veel van dit soort verhalen. Het lijden mag niet vergeten worden."

De expositie wordt op zondag 19 april om 15.00 uur officieel geopend in het Nationaal Onderduikmuseum. Het welkomstwoord wordt verzorgd door directeur Gerda Brethouwer, gevolgd door een persoonlijke toespraak van Annelisa Bentinck, de kleindochter van Jan Tolkamp.