Razzia op de kerken

Expositie Razzia op de Kerken in Onderduikmuseum in Aalten

Op zondag 30 januari 1944 vond in Aalten een razzia op de Gereformeerde Westerkerk en de Christelijk Gereformeerde kerk plaats. Het doel van de Duitsers was het oppakken van jongemannen in de leeftijd van 19 tot en met 23 jaar die de ‘Arbeitseinsatz’ ontdoken.

Het is één van de grootste plaatselijke drama’s uit de oorlogsjaren, waarvan 48 jongemannen het sl…

Lees verder

Op zondag 30 januari 1944 vond in Aalten een razzia op de Gereformeerde Westerkerk en de Christelijk Gereformeerde kerk plaats. Het doel van de Duitsers was het oppakken van jongemannen in de leeftijd van 19 tot en met 23 jaar die de ‘Arbeitseinsatz’ ontdoken.

Het is één van de grootste plaatselijke drama’s uit de oorlogsjaren, waarvan 48 jongemannen het slachtoffer werden. Eerst werden zij naar de Koepel in Arnhem gebracht en daarna naar het “Polizei Durchgangslager Amersfoort” (PDA). Na een verblijf van enkele weken voor de een tot een aantal maanden voor de ander werden de meesten tewerkgesteld bij boeren net over de Duitse grens of in de fabrieken in het Ruhrgebied. Na verloop van tijd doken de meeste mannen opnieuw onder, maar er waren ook slachtoffers, die in concentratiekampen terechtkwamen en daar vele ontberingen moesten doorstaan. Een aantal mannen moest deze razzia uiteindelijk met het leven bekopen. Een dergelijk ingrijpend gebeuren heeft invloed op de levens van velen.

Op 30 januari 2019 vond – vijfenzeventig jaar na dato – een indrukwekkende herdenking van de razzia plaats in de Oosterkerk te Aalten.

Expositie

Het Nationaal Onderduikmuseum Aalten is enkele jaren geleden gestart met een onderzoek om de 48 namen van de slachtoffers te achterhalen. Er zijn interviews gehouden met nabestaanden en met mensen die alles van nabij meemaakten. Velen hebben ons hun persoonlijke verhalen verteld, hun herinneringen gedeeld en materiaal ter beschikking gesteld. Het is een bijzondere collectie geworden, die het waard is in een expositie te tonen. Aan de hand van verhalen, uniek fotomateriaal en filmfragmenten, documentatie en kunstzinnige uiting wordt ingegaan op de razzia en de gevolgen daarvan.

Samenwerking met Kamp Amersfoort

Kamp Amersfoort leverde digitale documentatie aan over 35 slachtoffers in de vorm van transportlijsten, transportkaarten, kaarten ‘Geldverwaltung’, opnamekaarten ziekenbarak en kampkaarten. Kamp Amersfoort heeft van één van de slachtoffers ook bestek en een granaatscherf in de collectie, dat in bruikleen wordt getoond.

Kunstzinnige uitingen in relatie tot de slachtoffers

Er is een prachtig vormgegeven boekwerk te zien met de titel “Over Leven” van kunstenares Marijke van Dijk. Zij raakte geïnspireerd door het verhaal van slachtoffer Jan Tolkamp, die Kamp Amersfoort overleefde. Er is ook informatie en werk te zien van beeldend kunstenaar Ab Wouters (ook hij werd opgepakt bij de razzia). Gerrit Godschalk – ook slachtoffer – was een veelzijdig kunstenaar; hij maakte aquarellen, etsen, tekeningen en olieverfschilderijen. Indien mogelijk wordt ook werk van hem getoond.

Randprogramma bij de expositie

Nationaal Onderduikmuseum bereidt binnen het kader van de expositie een reeks lezingen voor in de expositieperiode, die worden georganiseerd in overleg met het Beraad van Kerken, NIOD, Kamp Amersfoort, het Oranjehotel, vluchtelingenorganisaties, Amnesty International en andere organisaties. In ieder geval stellen wij ons voor dat er daarbij aandacht besteed wordt aan de hedendaagse situatie van vervolgden en hoe daarmee om te gaan. Nationaal Onderduikmuseum stelt hierbij bijvoorbeeld de volgende vraag voorop: kunnen wij – bijna 75 jaar later in een tijd van secularisatie – dezelfde moed en overtuiging opbrengen, die de mensen destijds in hun geloofsovertuiging hadden om de vervolgden te beschermen en hen een schuilplaats te bieden?

Lees minder

Wanneer

  • elke dinsdag, woensdag, donderdag, vrijdag en zaterdag t/m 23 februari 202010.00 - 17.00 uur

Locatie

Neem alvast een kijkje